Strategia to plan działania. Określa ona nie tylko założenia i politykę, jaka ma być realizowana, aby te założenia osiągnąć, lecz także potrzebne środki, czas, w którym są one potrzebne oraz osoby odpowiedzialne za realizację określonych programów czy przedsięwzięć. Strategia Mieszkalnictwa stanowi integralną część Strategii Rozwoju Miasta. Ponieważ projekty w ramach Strategii Mieszkalnictwa są finansowane ze środków budżetowych, władze muszą określić miejsce sektora mieszkaniowego wśród swoich priorytetów. Wpływa to bezpośrednio na wysokość środków przyznanych na te projekty i musi być uwzględnione w planie. Sytuacja zarówno w sektorze mieszkaniowym, jak i w innych sektorach będzie ulegać ciągłym zmianom. Może na przykład pojawić się konieczność zaspokojenia nieprzewidzianych potrzeb. W takiej sytuacji Strategia będzie wymagała aktualizacji. Skoro Strategia Mieszkalnictwa ma mieć charakter dynamiczny, musi zawierać sposoby kontroli skuteczności i efektywności jej realizacji. 
Konieczność skategoryzowania potrzeb mieszkaniowych i sposobów ich zaspokajania wynika z trudnej sytuacji lokalnego mieszkalnictwa. Według szacunków, niedobór mieszkań w Polsce wynosi ok. 1,8 miliona nowych mieszkań. Równocześnie, poziom czynszów za mieszkania wynajmowane od Gmin/Miast, zakładów pracy, spółdzielni mieszkaniowych oraz w zasobach prywatnych jest niski i przeciętnie wynosi on ok. 1,5% - 1,8% kosztów odtworzenia rocznie, co uniemożliwia prawidłową eksploatację oraz remontowanie dekapitalizujących się zasobów mieszkaniowych.
Wobec zmieniającego się postrzegania lokalnego mieszkalnictwa w Polsce, od niedawna funkcjonującego jednocześnie na zasadach rynkowych i w sektorze publicznym, władze samorządowe stają przed decyzją inicjowania i podtrzymywania bardziej efektywnych strategicznych procesów zmian angażujących odbiorców usług mieszkaniowych, kluczowych partnerów instytucjonalnych i społeczność lokalną, aby wyjść naprzeciw jej potrzebom.
Niezbędnym krokiem podjętym przez władze gminy, do zdiagnozowania i późniejszej poprawy sytuacji mieszkaniowej, jest przygotowanie Strategii Mieszkalnictwa i związanego z nią programu działania. Strategia Mieszkalnictwa umożliwia prowadzenie systematycznych analiz i dokonywanie ocen stanu istniejącego, rozpoznawania zadań, które trzeba przedsięwziąć dla jego poprawy oraz określanie dostępnych środków i możliwości. Powinna ona zatem zakładać chęć i zdolności sektora prywatnego do angażowania się w formułowanie strategii. Ponieważ nie obejmuje ona wszystkich w taki sam sposób, niektóre kierunki polityki mogą mieć szczególne znaczenie jedynie dla pewnych grup, np. mieszkańców danego osiedla. Poszczególne grupy powinny więc być angażowane w procesy decyzyjne, by później były bardziej pozytywnie nastawione do wprowadzanych zmian. Polityka mieszkaniowa gmin ma obowiązek uwzględniać nie tylko bieżące potrzeby mieszkaniowe, możliwości ekonomiczne własnego budżetu i lokalnej grupy społecznej, ale powinna również uwzględniać przewidywane procesy rozwoju gospodarczego gminy. Jednym z ważniejszych czynników poprawy lokalnej sytuacji mieszkalnictwa jest stymulowanie rozwoju gospodarczego.
Eksperci Instytutu Gospodarki Nieruchomościami przekonują każdorazowo, że decyzje, które dotyczą określenia kierunków rozwoju mieszkalnictwa i podejmowanych w tej mierze konkretnych działań muszą się opierać nie tylko na dobrym rozeznaniu lokalnej sytuacji mieszkaniowej i rynku mieszkaniowego, ale także otoczenia społeczno-ekonomicznego. Przy tworzeniu i wdrażaniu w życie Strategii Mieszkaniowych, uwzględniać należy różne przepisy, nie omijając przy tym tych, które z pozoru nie mają z mieszkalnictwem bezpośredniego związku. Strategia Mieszkalnictwa Gminy/Miasta powinna uwzględniać specyficzne wymagania, które stawiane są gminie jako osobie samorządowej, gospodarującej mieniem publicznym i wykonującej zadania publiczne.
Strategia Mieszkalnictwa obejmuję m.in.:

1. Cele i zadania polityki mieszkaniowej samorządów lokalnych a odpowiedzialność państwa za rozwój mieszkalnictwa,
   - akty prawne i ustawodawstwo
2. Rola Gminy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych swych mieszkańców
3. Gmina w procesie rozwoju
   - opłaty,
   - podatki
   - ulgi
4. Sytuacja mieszkaniowa w gminie – fakty i prognozy
   - istniejące zasoby i warunki mieszkaniowe
   - własność
   - standardy mieszkaniowe, wiek i stan techniczny
   - tendencje rozwojowe ostatnich lat (nowe budownictwo mieszkaniowe, migracja ludności, i rotacja mieszkań w zasobie gminy, standardy nowych mieszkań)
   - rozkład terenów i zasobów mieszkaniowych w obszarze miasta, infrastruktura techniczna
5. Prognozy rozwoju mieszkalnictwa
    - potrzeby mieszkaniowe
   - polityka symulacji popytu mieszkaniowego
6. Strategia mieszkalnictwa – cele, kierunki, środki
    - strategiczne cele mieszkaniowe
   - polityka symulacji popytu mieszkaniowego
7. Analiza możliwości rozwoju mieszkalnictwa w gminie (analiza SWOT)
8. Gmina jako animator
    - stymulowanie rozwoju mieszkalnictwa własnościowego 
    - stymulowanie rozwoju mieszkalnictwa czynszowego
   - inne inicjatywy
9. Gmina jako właściciel i zarządca
    - zasoby mieszkaniowe w zarządzie gminy
   - cele dotyczące zasobów mieszkaniowych gminy
   - zarządzanie zasobem mieszkaniowym gminy
10. Opracowania szczegółowe wybranej strategii (zawartość merytoryczna)
11. Mechanizmy i procedury realizacji strategii
    - finansowanie
    - koszty realizacji strategii
    - źródła finansowania
    - mechanizmy finansowania
12. Tereny budowlane, uzbrojenie
    - potrzeby terenowe
    - dostępność terenów
    - gospodarka terenami na cele mieszkaniowe
13. System wdrażania strategii z podziałem na etapy
14. Sposoby monitorowania i komunikacji społecznej
15. Podsumowania i wnioski.